Een verlaat kerstfeest

Nee. Ik heb geen kerstversierselen meer hangen of staan. Alle kerstkoekjes zijn ook al op. Kerstvakantie voorbij. Alleen de kerstkaarten (een uitstervend fenomeen) hangen nog op de ruit naast de tussendeur en dat zal traditiegewijs nog wel tot Pasen duren.

Nee. Het gaat om een ander feestje; een leesfeestje. Vorige week dacht ik nog aan de boekjes die ik in mijn jeugd las. Het allereerste boekje kan ik me niet meer herinneren. Het allereerste nieuwe boek dat ik van mijn zakgeld kocht dan weer wel (‘Boris’ van Jaap ter Haar), maar toen had ik inmiddels al wel een bibliotheek aan werkjes ‘uit’.

Nee. Dat eerste werkje krijg ik dan ook nooit meer terug. Ik herinner me wel hele series als ‘De Olijke Tweeling’ en ‘Snuf de Hond’ en, iets later, probleemverhalen uit de koker van uitgeverij Lemniscaat, met titels als ‘Geef het een kans’ en ‘De vier vrijheden van Hanna B.’ En ergens daarvóór en daardoorheen, hele reeksen stichtelijke werkjes van W.G. van de Hulst en de Zijnen.

Ik verslond ze, want de moeders waren er altijd zacht en vaders rechtvaardig. Niemand pestte en als dat toch gebeurde, werd de boosaard steevast stevig berispt. Als niemand meer wist hoe het moest, dan had de dominee nog wel een idee en aan het eind kwam het altijd goed. Fantasy voor kids avant la lettre, zeg maar.

Eén van de werkjes die me altijd bijbleef, was ‘Kerstfeest voor oude Johannes’. Het is een verhaal waarin een gewonde, brommende weduwnaar met geit en al vanuit zijn berghut, door diepe lagen sneeuw, op de slee, naar het dorpje in het dal vervoerd wordt om daar -toch- samen met de dorpelingen de kerstnachtdienst mee te kunnen maken. Het boekje is niet door W.G. van de Hulst geschreven, maar toch ging het met een verzameling van die schrijver, ooit mee naar een vriendin die die boekjes verzamelde.

Een poosje terug sprak ik erover op school. Dat sommige titels je zo bijblijven. Dat je daarom soms iets voor altijd bewaart. En soms per ongeluk dus niet. De vriendin had de verzameling, inclusief ‘Johannes’ weer voortgedaan en ach, zo gaan die dingen. Tot afgelopen dinsdag. Tot die ene nieuwe collega mij aansprak. ‘Ik heb iets voor jou.’ En ze stak haar hand in een tas en er kwam een boekje naar boven.

Ik heb het net herlezen. Een verlaat kerstfeest, maar dan niet alleen voor oude Johannes.

Brood en lezen

We waren er al behoorlijk vaak geweest. In precies deze omgeving. Ook al vaak in precies hetzelfde dorp. Het maakte de voorpret niet minder. Integendeel. Wat er toen leuk was, ook al was de laatste keer Søndervig voor mij in 2012 en voor de man in 2008, was nu vast even leuk. Of leuker. Als progressief mens geloof je toch immer in vooruitgang, nietwaar?

We verkneukelden ons daarom al over de vele strandgangen. De mooie stenen die we er zouden vinden. De weidse vergezichten. We bedachten dat er in de grote supermarkt in het dorp intussen best wat vegetarisch spul te vinden zou zijn (in tegenstelling tot de totale afwezigheid ervan in 2012) en als dat niet het geval was, dan verlustigden we ons wel aan die andere obsessie: boeken. Bij Kröning aan de Nordsøvej.

We pakten de Volvo in met vooral veel warme truien, mutsen, sokken en wandelschoenen. Er ging wat leesvoer mee, een puzzelboek, de smartphones en een bosje laders voor diverse apparaten. Een lading nostalgie in plaats van emmertjes, schepjes, kleine rubberlaarsjes en een bak vol K’nex. De ene volwassen zoon past op onze kinderboerderij thuis, de andere vroeg of we nog even wilden kijken voor een koelkastmagneet.

Het waait hard in Søndervig, maar het strand ligt er, met de diverse resten van de Atlantik Wall, nog even indrukwekkend bij als vijf jaar geleden. We rapen nú nog maar weinig stenen, anders is het einde al zoek. De winkel in het dorp heeft inderdaad wat vegetarische opties. Twee keer boterhamworst, één keer hamburgers. Wilmsburger veganistische kaas.

Maar dan Kröning. Met zijn grote parkeerplaats. Zijn geldwisselservice. Zijn indrukwekkende collectie tweedehands boeken in zo veel talen. Zijn rekjes en rekken, zijn stilte, zijn norsige eigenaar. De belofte van uren zoeken en pareltjes vinden. De boeken die je nooit uit krijgt, maar desondanks wilt hebben.

Hij wordt een dagje ouder, gok ik, heer Kröning. Of de ontlezing slaat ook hier, vooral in het laagseizoen, toe. Hij is nog wel open, maar pas vanaf juni. ‘Jeetje, als het nou in mei was!’ mopperde de man. Tsja. Dan hadden we er nóg niks aan gehad.

Genoeg lekker brood, dat wel!

Genoeg lekker brood, dat wel!

Magnifiek mooie muurbloem

Hij had een film gezien, kwam hij enthousiast vertellen. De film was dermate goed, dat hij ‘m wel op dvd wilde hebben. Maar ja. Bol.com leverde alleen een peperduur, tweedehands resultaat op. Dus. Wat nu te doen?

Ik ging naar Maastricht. In de boekhandel Dominicanen dwaalde ik een paar stieve kwartiertjes vertwijfeld rond. Ik zag ‘The Nix’ en die leek me ontzettend leuk, maar het boek woog minstens twee kilo en aangezien ik immer lichtgewicht reis… Ik zag ook ‘The Girls’ van Emma Cline en die paste nog net wel in mijn tas. En toen zag ik ‘The Perks.. ‘ En ik dacht: het is dan wel geen dvd, maar…

Ik kwam weer terug van mijn monstercultuurtrip en overhandigde jongste het gevonden cadeau. ‘Nu slaap ik dus niet,’ zei hij en ik wist dat dit uit de mond van een doorsnee jongere een grapje zou zijn. Het werd tijd om de film dus ook eens te zien. En ik zag ‘m, op de vrijdagochtend, via Netflix, en halverwege het verhaal was de Kleenex-box bijna leeg.

Tegen het eind van de middag kwam de Perks-fan zijn bed uit. De nacht was doorwaakt geweest, maar het boek was uit. Hij wilde de film nóg een keer zien, na het lezen van het verhaal. De man en ik keken mee. Gelukkig stonden de restjes Kleenex nog steeds in de buurt. Alweer die jongen van 16 die zijn eerste jaar high school moet zien te overleven. Die zich afvraagt waarom mensen doen wat ze doen. Waarom hij voelt wat hij voelt. Waarom de wereld zo is als ze is. Waarom mensen de mindere liefde kiezen die ze menen te verdienen.

Op momenten waarop de hoofdpersoon zich verslikte in zijn sociale onhandigheid, bijna verzoop in zijn verdriet, gefrustreerd raakte door de onmacht iets te maken van zijn getroubleerde verleden, wilde ik wel door het scherm kruipen om mijn armen om hem heen te slaan. Gewoon, even stilstaan. Heel zachtjes, maar dwingend fluisteren dat het echt, écht, ècht wel goed komt. Ook met hem.

Maar dat kon ik niet. Ik kan dat niet. En dat geeft ook niet, want aan het eind komt alles, ook zonder mijn bemoeienis wel goed. En intussen las ik op aanraden van jongste óók het boek. En kijk ik binnenkort vast nóg een keer de film. En mocht-ie van Netflix verdwijnen, dan surf ik snel naar Amazon, waar-ie, zo blijkt, voor 3 dollar al te halen is. Koopje, voor zo veel geweldigs. Dan kan er best nog een extra doosje Kleenex vanaf.

Must read!

Must read!